ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ
Το έργο με μια ματιά
ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ
2025-2026
ΔΙΑΡΚΕΙΑ
7 μήνες
ΤΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Μεσσηνία
ΕΤΑΙΡΟΙ
Villages in Action, Νόστος Κοιν.Σ.Επ., Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΙΕΠΒΑ) – Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία Καλαμάτας (ΚΕΠΕΑ Καλαμάτας)
ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ VILLAGES IN ACTION
Επικεφαλής φορέας, συντονισμός, διαχείριση & διάχυση του έργου, ενεργοποίηση των κοινοτήτων και σχεδιασμός συμμετοχικών διαδικασιών.
ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ
Δήμος Μεσσήνης
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
IMPETUS for Citizen Science, Horizon Europe (101058677)
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
20.000,00 €
Περιγραφή
Το «Κλιματική Δράση για την Πολιτιστική Κληρονομιά» είναι ένα έργο επιστήμης πολιτών και κοινοτικής δράσης στη Μεσσηνία, που φέρνει κατοίκους, σχολεία και τοπικούς φορείς σε μια κοινή διαδικασία παρατήρησης, καταγραφής, έρευνας και συνδιαμόρφωσης. Με αφετηρία την πολιτιστική κληρονομιά και τη σχέση των κοινοτήτων με τον τόπο τους, διερευνά πώς η κλιματική κρίση και τοπικές πρακτικές, όπως η καύση ελαιοκλαδεμάτων, επηρεάζουν το περιβάλλον και τη ζωή των κοινοτήτων. Η διαδικασία συνδέει την παραγωγή γνώσης με τον συλλογικό αναστοχασμό και τον σχεδιασμό λύσεων, μετατρέποντας την έρευνα σε βάση για τοπική δράση.
Το υπόβαθρο
Η πολιτιστική κληρονομιά στις κοινότητες της Μεσσηνίας συνδέεται στενά με το τοπίο, την αγροτική ζωή, τις μνήμες, τις καθημερινές πρακτικές και την τοπική ταυτότητα. Η κλιματική κρίση και οι μεταβολές στο φυσικό και παραγωγικό περιβάλλον επηρεάζουν αυτό το πλέγμα σχέσεων, ενώ πρακτικές βαθιά ενταγμένες στην αγροτική καθημερινότητα, όπως η καύση ελαιοκλαδεμάτων, αποκτούν νέα σημασία μέσα στη συζήτηση για την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα των κοινοτήτων.
Το έργο οργανώνεται γύρω από τρία βασικά ερωτήματα: ποιες μνήμες και τόποι χρειάζεται να διασωθούν, ποιες συνήθειες επηρεάζουν το κλίμα και πώς μπορούμε να δράσουμε για το κλίμα χωρίς να αλλοιώσουμε την ταυτότητα του τόπου.
Η πρόκληση
Η πρόκληση είναι να δημιουργηθεί ένας τρόπος με τον οποίο οι κοινότητες μπορούν να παρατηρούν τον τόπο τους, να παράγουν και να ερμηνεύουν δεδομένα και να μετατρέπουν αυτή τη γνώση σε επιλογές και δράσεις για το μέλλον τους.
Η καύση ελαιοκλαδεμάτων λειτουργεί ως συγκεκριμένο πεδίο διερεύνησης, επειδή συνδέει την αγροτική παραγωγή, τη διαχείριση φυσικών πόρων, την περιβαλλοντική επιβάρυνση και την ανάγκη για βιώσιμες εναλλακτικές. Το ζητούμενο είναι η μετάβαση από την καταγραφή στη συνδιαμόρφωση εφαρμόσιμων λύσεων από τις ίδιες τις κοινότητες, μέσα από τη συνάντηση τοπικής γνώσης, επιστημονικής τεκμηρίωσης και συνεργασίας διαφορετικών φορέων.
Πώς οργανώθηκε η διαδικασία
Το έργο εφαρμόζει μια place-based, συμμετοχική προσέγγιση επιστήμης πολιτών, στην οποία οι κάτοικοι συμμετέχουν ως συν-ερευνητές και συνδιαμορφωτές της γνώσης. Η μεθοδολογία συνδυάζει επιστήμη πολιτών, συμμετοχική έρευνα δράσης, τοπική και βιωματική γνώση, επιστημονική τεκμηρίωση και συν-σχεδιασμό, ώστε η κατανόηση του προβλήματος και οι πιθανές λύσεις να διαμορφώνονται μέσα στον ίδιο τον τόπο και μαζί με τις κοινότητες.
Βασίζεται σε τέσσερις αρχές:
Συν-παραγωγή γνώσης, με τους κατοίκους να συμβάλλουν στον ορισμό των ζητημάτων, στη συλλογή δεδομένων και στην ερμηνεία τους.
Σύνδεση διαφορετικών τύπων γνώσης, ώστε οι προσωπικές εμπειρίες, οι τοπικές αφηγήσεις και η γνώση της καθημερινότητας να συναντούν τα επιστημονικά και περιβαλλοντικά δεδομένα.
Επαναληπτικός αναστοχασμός, όπου τα ευρήματα επιστρέφουν στις κοινότητες, ελέγχονται, εμπλουτίζονται και επαναδιατυπώνονται συλλογικά.
Μετάβαση από τη γνώση στη δράση, με τον συν-σχεδιασμό εφαρμόσιμων λύσεων και τη σύνδεσή τους με φορείς που μπορούν να υποστηρίξουν τη συνέχεια και την εφαρμογή τους.
Το έργο «Κλιματική Δράση για την Πολιτιστική Κληρονομιά» συνδέεται ισχυρότερα με την κλιματική δράση και προσαρμογή, την πολιτιστική κληρονομιά και τις σύγχρονες πρακτικές και την κοινοτική διακυβέρνηση και τον συμμετοχικό σχεδιασμό. Σημαντική είναι επίσης η σύνδεση με την κυκλική οικονομία και τους τοπικούς πόρους, μέσα από τη διερεύνηση εναλλακτικών για τη διαχείριση των ελαιοκλαδεμάτων, ενώ η έρευνα πεδίου και εφαρμοσμένη γνώση λειτουργεί ως υποστηρικτικός άξονας σε όλη τη διαδικασία.
Το διάγραμμα αποτυπώνει τη σχετική ένταση με την οποία το έργο συνδέεται με καθένα από τα Πεδία Δράσης της Villages in Action και δείχνει πώς κλίμα, πολιτιστική κληρονομιά, τοπικοί πόροι, συμμετοχή και εφαρμοσμένη γνώση συναντήθηκαν μέσα στην ίδια παρέμβαση.
01 Living Lab
Ποιοι συνεργάστηκαν, γύρω από ποιο πραγματικό ζήτημα και τι δοκιμάστηκε από κοινού στον τόπο;
Κάτοικοι, σχολεία, ερευνητικοί και εκπαιδευτικοί φορείς, φορείς Κ.Αλ.Ο και τοπική αυτοδιοίκηση συνεργάστηκαν γύρω από τη σχέση πολιτιστικής κληρονομιάς, κλιματικών και περιβαλλοντικών πιέσεων και καύσης ελαιοκλαδεμάτων. Στις ίδιες τις κοινότητες δοκιμάστηκε ένας συνδυασμός επιστήμης πολιτών, καταγραφής πεδίου, περιβαλλοντικής παρακολούθησης, συλλογικού αναστοχασμού και συν-σχεδιασμού λύσεων.
02 Έρευνα δράσης
Τι ερώτημα ή υπόθεση δοκιμάσαμε, τι παρατηρήσαμε και τι προσαρμόσαμε στην πορεία;
Η έρευνα ξεκίνησε με εργαλεία αυτοκαταγραφής, όμως στην πράξη διαπιστώθηκε ότι οι κάτοικοι ανταποκρίνονταν ουσιαστικότερα μέσα από διάλογο και ημιδομημένες συνεντεύξεις. Τα πρώτα ευρήματα επέστρεψαν στις κοινότητες, συζητήθηκαν και εμπλουτίστηκαν στα Reflection Cafés, μετατρέποντας την έρευνα σε ανοιχτή και εξελισσόμενη διαδικασία.
03 Συλλογικές & συμμετοχικές διαδικασίες
Με ποιες διαδικασίες και εργαλεία έγινε η συμμετοχή, η συνδιαμόρφωση και η λήψη αποφάσεων;
Η συμμετοχή οργανώθηκε σε διαδοχικά επίπεδα, μέσα από εργαστήριο διαλόγου και εκπαίδευσης, συνεργατική καταγραφή, έρευνα πεδίου με σχολεία, Reflection Cafés, Social Ideathon και πολυμερή διάλογο φορέων. Οι συμμετέχοντες συνέβαλαν στη συλλογή και ερμηνεία των δεδομένων και στη συνδιαμόρφωση προτάσεων και επόμενων βημάτων.
04 Συμμετοχικός προϋπολογισμός
Με ποιον τρόπο συνδέθηκε η συμμετοχή με τις αποφάσεις για προτεραιότητες και διαθέσιμους πόρους;
Ο προϋπολογισμός του έργου ακολουθούσε το εγκεκριμένο χρηματοδοτικό πλαίσιο του IMPETUS, με προκαθορισμένες κατηγορίες δαπανών. Η συμμετοχή επικεντρώθηκε στον σχεδιασμό της έρευνας, στην ερμηνεία των ευρημάτων και στον συν-σχεδιασμό λύσεων. Ο συμμετοχικός προϋπολογισμός δεν εφαρμόστηκε στο συγκεκριμένο έργο.
05 Συμπερίληψη
Πώς σχεδιάσαμε τη διαδικασία ώστε διαφορετικοί άνθρωποι και φωνές να μπορούν να συμμετέχουν ουσιαστικά;
Η συμμετοχή παρέμεινε ανοιχτή σε διαφορετικά στάδια και προσαρμόστηκε στις δυνατότητες των ανθρώπων. Οι ημιδομημένες συνεντεύξεις μείωσαν τα ψηφιακά εμπόδια, ενώ ηλικιωμένοι κάτοικοι, γυναίκες αγροτικών περιοχών, μαθητές και μαθήτριες και τοπικές συλλογικότητες εντάχθηκαν μέσα από διαφορετικές διαδρομές συμμετοχής.
06 Συστημική προσέγγιση & μετασχηματισμός
Ποιες σχέσεις, αλληλεξαρτήσεις και δυναμικές λάβαμε υπόψη και πώς ενισχύθηκε η δυνατότητα δράσης;
Η πολιτιστική κληρονομιά εξετάστηκε ως μέρος ενός συστήματος που συνδέει αγροτική παραγωγή, διαχείριση ελαιοκλαδεμάτων, ποιότητα αέρα, κλιματικές πιέσεις, τοπίο, εκπαίδευση, τοπική οικονομία και διακυβέρνηση. Η σύνδεση κοινοτήτων, επιστημονικών φορέων, αυτοδιοίκησης και κοινωνικής οικονομίας μετέφερε τη συζήτηση από το μεμονωμένο πρόβλημα στη δυνατότητα συντονισμένης δράσης.
07 Κοινή γνώση & μάθηση
Τι γνώση παρήχθη, πώς τεκμηριώθηκε, μοιράστηκε και αξιοποιήθηκε;
Καταγραφές πολιτιστικής κληρονομιάς, τοπικές αφηγήσεις, φωτογραφίες, χωρικά δεδομένα και μετρήσεις ποιότητας αέρα συνδέθηκαν στον Χάρτη Μνήμης και Ατμόσφαιρας και στη μελέτη του έργου. Τα ευρήματα επέστρεψαν στις κοινότητες για σχολιασμό και εμπλουτισμό, ενώ η συμμετοχή των σχολείων ενίσχυσε τη διαγενεακή μεταφορά γνώσης και μνήμης. Η μελέτη και τα βασικά παραδοτέα είναι δημόσια προσβάσιμα, η μελέτη διατίθεται με άδεια Creative Commons CC BY-NC-SA 4.0, ενώ η διαδικασία καταγραφής και ο Χάρτης παραμένουν ανοιχτά σε νέες συνεισφορές και συνεχή εμπλουτισμό.
08 Ανθεκτικές & βιώσιμες πρακτικές
Τι σχεδιάστηκε ώστε η δράση, η γνώση ή οι συνεργασίες να μπορούν να συνεχίσουν και να εξελιχθούν;
Ο Χάρτης παραμένει ανοιχτός σε νέες καταγραφές, οι αισθητήρες ποιότητας αέρα συνεχίζουν να λειτουργούν ως σημεία παρακολούθησης και οι προτάσεις του Social Ideathon δημιουργούν βάση για επόμενες εφαρμογές. Παράλληλα, ο Μηχανισμός Διατομεακής Συνεργασίας και το Μνημόνιο Συνεργασίας συγκροτούν σταθερό πλαίσιο για τη συνέχιση της συνεργασίας πέρα από τον χρηματοδοτούμενο κύκλο του έργου.
Ο πίνακας αποτυπώνει πώς το μεθοδολογικό πλαίσιο της Villages in Action εφαρμόστηκε στην πράξη στο έργο. Δείχνει ποια στοιχεία ενεργοποιήθηκαν, με ποιες διαδικασίες και εργαλεία και πώς συνδέθηκαν η έρευνα, η συμμετοχή, η μάθηση και η συλλογική δράση.
Η πορεία του έργου
Κάτοικοι από διαφορετικές κοινότητες συμμετείχαν ως ερευνητές/τριες πολίτες στην καταγραφή της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, των τοπικών πρακτικών και των περιβαλλοντικών αλλαγών που παρατηρούν στον τόπο τους. Η διαδικασία συνδύασε ψηφιακή καταγραφή, φωτογραφίες, χωρικά δεδομένα, τοπικές αφηγήσεις και ημιδομημένες συνεντεύξεις, δημιουργώντας μια κοινή βάση γνώσης για την πολιτιστική κληρονομιά και το περιβάλλον.
Η τοπική γνώση αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν οι κάτοικοι συμμετέχουν ως ενεργοί συντελεστές της έρευνας, συνδέοντας την εμπειρία του τόπου με τη συστηματική καταγραφή και τεκμηρίωση.
Μαθητές, μαθήτριες και εκπαιδευτικοί συμμετείχαν ως συν-ερευνητές σε δράσεις πεδίου, καταγράφοντας στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς και συνομιλώντας με κατοίκους για τις μνήμες, τις αλλαγές και τις εμπειρίες του τόπου. Η έρευνα βγήκε από την τάξη και συνδέθηκε με την κοινότητα, δημιουργώντας χώρο για ανταλλαγή γνώσης ανάμεσα σε διαφορετικές γενιές.
Η συμμετοχή των σχολείων μετατρέπει την έρευνα σε διαγενεακή διαδικασία, όπου η μνήμη του τόπου συναντά τη γνώση και την περιέργεια των νεότερων γενεών.
Μετά την πρώτη φάση της έρευνας, τα αρχικά ευρήματα επέστρεψαν στις κοινότητες μέσα από τα Reflection Cafés. Οι κάτοικοι σχολίασαν, επιβεβαίωσαν ή αμφισβήτησαν τις πρώτες ερμηνείες και πρόσθεσαν εμπειρίες και ζητήματα που δεν μπορούσαν να αποτυπωθούν μόνο μέσα από δομημένα εργαλεία. Έτσι, η ανάλυση δεν παρέμεινε αποκλειστικά στα χέρια της ερευνητικής ομάδας, αλλά διαμορφώθηκε μαζί με τις κοινότητες.
Τα δεδομένα αποκτούν ουσιαστικότερο νόημα όταν επιστρέφουν στις κοινότητες και ερμηνεύονται μαζί με τους ανθρώπους που τα παρήγαγαν.
Οι καταγραφές, οι αφηγήσεις και οι παρατηρήσεις των κατοίκων συνδέθηκαν με περιβαλλοντικά δεδομένα από αισθητήρες ποιότητας αέρα που εγκαταστάθηκαν σε διαφορετικά περιβάλλοντα της Μεσσηνίας. Η σύνθεση των διαφορετικών πηγών γνώσης αποτυπώνεται στον Χάρτη Μνήμης και Ατμόσφαιρας, ο οποίος συνδέει τόπους, μνήμες, πολιτιστική κληρονομιά και περιβαλλοντικές παρατηρήσεις και παραμένει ανοιχτός σε νέες καταγραφές.
Η σύνδεση βιωματικής γνώσης και επιστημονικών μετρήσεων επιτρέπει μια πληρέστερη κατανόηση του τόπου και των πιέσεων που δέχεται.
Τα ευρήματα της έρευνας αποτέλεσαν τη βάση για το Social Ideathon, όπου οι συμμετέχοντες εργάστηκαν σε ομάδες και συνδιαμόρφωσαν προτάσεις για εναλλακτικές στη διαχείριση των ελαιοκλαδεμάτων. Οι προτάσεις μεταφέρθηκαν στη συνέχεια σε έναν ευρύτερο διάλογο μεταξύ κοινοτήτων, αυτοδιοίκησης, ερευνητικών και εκπαιδευτικών φορέων και φορέων Κ.Αλ.Ο. Η διαδικασία οδήγησε στη δημιουργία Μηχανισμού Διατομεακής Συνεργασίας και σε Μνημόνιο Συνεργασίας, ώστε η συνεργασία να συνεχίζεται και μετά τον χρηματοδοτούμενο κύκλο του έργου.
Η έρευνα αποκτά πραγματική δυναμική όταν η γνώση μετατρέπεται σε κοινές προτάσεις, συνεργασίες και δυνατότητα συνέχειας πέρα από τη διάρκεια του έργου.
Τι έμεινε από το έργο
Το σημαντικότερο αποτύπωμα του έργου βρίσκεται στη μετατόπιση του τρόπου με τον οποίο οι κοινότητες προσεγγίζουν τη σχέση ανάμεσα στην πολιτιστική κληρονομιά, το περιβάλλον και τις καθημερινές πρακτικές του τόπου. Η αφετηρία δεν ήταν μια εξωτερική υπόδειξη, αλλά η διερεύνηση του τι θεωρούν οι ίδιοι οι κάτοικοι σημαντικό να διατηρηθεί και ποιες συνήθειες επηρεάζουν αυτή τη σχέση.
Μέσα από την έρευνα, τον διάλογο και τη συλλογική ερμηνεία των δεδομένων, η καύση ελαιοκλαδεμάτων αναδείχθηκε ως κοινό ζήτημα που συνδέει παραγωγούς, κοινότητες, περιβάλλον και τοπική οικονομία. Η αναζήτηση εναλλακτικών μετακινήθηκε έτσι από την ατομική ευθύνη προς τη συλλογική δυνατότητα δράσης, δημιουργώντας χώρο για να συζητηθούν οι αντιστάσεις απέναντι στην αλλαγή και να διερευνηθούν εναλλακτικές μέσα από την ίδια την κοινότητα.
Η πολιτιστική κληρονομιά λειτούργησε ως κοινό σημείο αναφοράς για να ανοίξει μια δύσκολη συζήτηση γύρω από παγιωμένες πρακτικές, να εξεταστούν διαφορετικές οπτικές και να αναζητηθούν συλλογικά πιθανές εναλλακτικές.
Κοινή Υποδομή Γνώσης
Ο Χάρτης Μνήμης και Ατμόσφαιρας, η μελέτη και τα δεδομένα της έρευνας συγκροτούν μια ανοιχτή βάση γνώσης για την πολιτιστική κληρονομιά, τις τοπικές εμπειρίες και τις περιβαλλοντικές πιέσεις. Η διαδικασία καταγραφής παραμένει ανοιχτή και συνεχίζει να εμπλουτίζεται.
Περιβαλλοντική Παρακολούθηση
Οι αισθητήρες ποιότητας αέρα που εγκαταστάθηκαν σε διαφορετικά περιβάλλοντα της Μεσσηνίας παραμένουν σε λειτουργία, δημιουργώντας σταθερά σημεία παρακολούθησης και συνδέοντας τις παρατηρήσεις των κατοίκων με μετρήσιμα περιβαλλοντικά δεδομένα.
Συνδιαμορφωμένες Λύσεις
Το Social Ideathon μετέτρεψε τα ευρήματα της έρευνας σε οκτώ συνδιαμορφωμένες προτάσεις για εναλλακτικές στη διαχείριση των ελαιοκλαδεμάτων. Οι προτάσεις αποτελούν πλέον βάση για περαιτέρω διερεύνηση, συνεργασίες και πιθανές πιλοτικές εφαρμογές.
Διατομεακή Συνεργασία
Το έργο οδήγησε στη δημιουργία Μηχανισμού Διατομεακής Συνεργασίας και στην υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας, συνδέοντας κοινότητες, αυτοδιοίκηση, ερευνητικούς και εκπαιδευτικούς φορείς και φορείς Κ.Αλ.Ο. σε ένα πλαίσιο που συνεχίζει πέρα από τον χρηματοδοτούμενο κύκλο.
ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
Όσα καταγράφηκαν στην πορεία
Από την έρευνα στη συλλογική δράση
Το έργο εξελίχθηκε ως μια διαδρομή συμμετοχικής έρευνας, διαλόγου και συν-σχεδιασμού, με τις κοινότητες να συμμετέχουν σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας. Το video αποτυπώνει βασικές στιγμές αυτής της πορείας, από την καταγραφή και την έρευνα πεδίου έως τον αναστοχασμό, το Social Ideathon και τη διατομεακή συνεργασία.
Η γνώση που παρήχθη
Χάρτης μνήμης & ατμόσφαιρας
ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ
Ένας συμμετοχικός χάρτης που συγκεντρώνει μνήμες, τόπους, πολιτιστικά ίχνη και περιβαλλοντικές παρατηρήσεις από τις κοινότητες της Μεσσηνίας.
Μελέτες, τεχνικές εκθέσεις και δεδομένα που συγκεντρώνουν και τεκμηριώνουν τα βασικά ευρήματα της συμμετοχικής έρευνας.
Μελέτη, Ιανουάριος 2026
Συνθετική μελέτη της συμμετοχικής έρευνας που συνδέει πολιτιστική κληρονομιά, περιβάλλον, τοπική γνώση και επιστήμη πολιτών.
Ανάλυση δεδομένων έρευνας, 2026
Ποσοτική και ποιοτική ανάλυση των καταγραφών των ερευνητών/τριών πολιτών, με στοιχεία για την πολιτιστική κληρονομιά, τις τοπικές αντιλήψεις, τις περιβαλλοντικές πιέσεις και τις πρακτικές των κοινοτήτων.
Περιβαλλοντική παρακολούθηση, 2026
Ανάλυση των δεδομένων ποιότητας αέρα από τους τρεις αισθητήρες σε Μεσσήνη, Μαγγανιακό και Νεοχώρι Βελίκας και αποτύπωση των χωρικών και χρονικών μεταβολών των PM2.5.
04 Dataset Καταγραφών
Ανοιχτά δεδομένα, XLSX
Το ανωνυμοποιημένο dataset διατίθεται κατόπιν αιτήματος για ερευνητική και εκπαιδευτική χρήση.
Το αποτύπωμα του έργου
Το έργο παρήγαγε κοινωνικό αντίκτυπο σε πολλαπλά επίπεδα, ενισχύοντας τη συμμετοχή των κατοίκων, τη συλλογική κατανόηση σύνθετων τοπικών ζητημάτων και τη δυνατότητα συνδιαμόρφωσης λύσεων. Η τοπική γνώση συνδέθηκε με επιστημονικά δεδομένα και οργανώθηκε σε νέα εργαλεία και υποδομές γνώσης, ενώ η συνεργασία μεταξύ κοινοτήτων, σχολείων, επιστημονικών φορέων, αυτοδιοίκησης και φορέων Κ.Αλ.Ο δημιούργησε νέες σχέσεις, σταθερότερους διαύλους συνεργασίας και προϋποθέσεις για συνέχεια. Παράλληλα, ενισχύθηκε η περιβαλλοντική επίγνωση και άνοιξε ο δρόμος για τη διερεύνηση βιώσιμων πρακτικών και νέων τοπικών εφαρμογών.
Το διάγραμμα αποτυπώνει την τεκμηριωμένη ένταση του αντίκτυπου του έργου σε πέντε διαστάσεις. Επιλέγοντας κάθε διάσταση, εμφανίζονται η συνολική αποτίμηση, η βαθμολογία αντίκτυπου, τα πεδία που εξετάζουμε και τα κύρια τεκμήρια.
Σύνδεση με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης
Το έργο συνδέεται άμεσα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης 3, 4, 5, 8, 10, 11, 12, 13 και 17. Η σύνδεση προκύπτει μέσα από την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα και την περιβαλλοντική εκπαίδευση, την ενεργή συμμετοχή μαθητών, γυναικών και κατοίκων απομακρυσμένων κοινοτήτων, τη διερεύνηση βιώσιμων εναλλακτικών στη διαχείριση των ελαιοκλαδεμάτων και τη σύνδεση της κλιματικής δράσης με την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, το Social Ideathon, οι προτάσεις για νέες τοπικές εφαρμογές και η συνεργασία κοινοτήτων, δημόσιων, ερευνητικών και εκπαιδευτικών φορέων ενίσχυσαν τις προϋποθέσεις για κοινωνική και οικονομική ενεργοποίηση, μείωση των τοπικών ανισοτήτων και συνέχεια μέσα από νέες συνεργασίες και αναζήτηση χρηματοδότησης.
Η αλλαγή γίνεται όταν δρούμε συλλογικά.
Οι ιδέες συνδιαμορφώνονται, δοκιμάζονται στην πράξη. Εξελίσσονται μέσα από την συμμετοχή και τη συνεργασία, κοινοτήτων, φορέων και ενεργών ομάδων του τόπου.